A|A|A
kinderneurologie

 

 

 

 

 



Ziektebeelden

Vraag om informatie

Gastenboek

Van A tot en met Z

Praktische links

Contact met ouders

Neurologische woordenlijst

Vestibulaire migraine

Wat is vestibulaire migraine?
Vestibulaire is een vorm van migraine waarbij kinderen of volwassenen aanvallen hebben waarin zij last hebben van duizeligheid, vaak samengaand met misselijkheid, braken en/of hoofdpijn.

Hoe wordt vestibulaire migraine ook wel genoemd?
Het woord vestibulair verwijst naar het evenwichtsorgaan, wat tijdelijk niet goed functioneert bij deze vorm van migraine waardoor duizeligheidsklachten ontstaan. Een deel van kinderen en volwassenen heeft naast deze duizeligheid ook migraineachtige hoofdpijn.  Soms wordt de afkorting VM gebruikt.

Migraneuze vertigo
Een ander woord voor vestibulaire migraine is migraneuze vertigo. Vertigo is het medische woord voor duizeligheid.

Migraine-variant
Vestibulaire migraine is een van de vormen van migraine. Andere vormen van migraine zijn bijvoorbeeld migraine met aura, paroxysmale vertigo, abdominale migraine en wagenziekte.
Vestibulaire migraine is een andere migraine-variant dan migraine met hersenstamaura (voorheen basilaire migraine). Bij deze vorm van migraine komt ook vaak duizeligheid voor, maar er moet voor het stellen van deze diagnose sprake zijn van twee symptomen die ontstaan omdat de hersenstam en/of de kleine hersenen tijdelijk niet werken.

Hoe vaak komt vestibulaire migraine voor bij kinderen?
Het is niet goed bekend hoe vaak vestibulaire migraine bij kinderen of volwassenen voorkomt. Waarschijnlijk is het minder zeldzaam dan gedacht. Geschat wordt dat één op de 100 mensen ooit tijdens het leven een aanval van vestibulaire migraine krijgt.  

Bij wie komt vestibulaire migraine voor?
Vestibulaire migraine kan zowel kinderen als volwassenen voorkomen. Het komt vaker voor bij kinderen dan bij volwassenen. Vestibulaire migraine komt vaker voor in families waarbij meerdere familieleden migraine hebben.
Vestibulaire migraine komt vaker voor bij meisjes dan bij jongens voor.

Wat is de oorzaak van het ontstaan van vestibulaire migraine?
Niet goed bekend
De oorzaak van het ontstaan van vestibulaire migraine is niet goed bekend. Waarschijnlijk is er sprake van een combinatie van verschillende oorzaken bij elkaar die maakt dat een kind of volwassene last krijgt van vestibulaire migraine. Er zijn verschillende theorieën, waarbij verschillende artsen hier verschillend over denken.

Migraine
Vestibulaire migraine is een vorm van migraine te zijn. Een op de drie tot vijf mensen met een migraine heeft een aanval van vestibulaire migraine doorgemaakt.

Trigeminus
Bij de “gewone” migraine, speelt een bepaalde de hersenzenuw, de trigeminus genoemd, een belangrijke rol bij het ontstaan van de hoofdpijnklachten. Deze trigeminuszenuw reageert overactief en zorgt voor het vrijkomen van bepaalde ontstekingsstoffen (waaronder calcitonine-gene-related peptide (CGRP)) en stoffen die bloedvaten kunnen doen verwijden in de hersenstam. Deze stoffen komen terecht in de hersenvliezen en veroorzaken op deze manier migraine hoofdpijn.  Deze ontstekingstoffen kunnen invloed hebben op de kern van de evenwichtszenuw in de hersenstam. Deze wordt ook overactief waardoor duizeligheidsklachten ontstaan. Indirect heeft dit ook weer invloed op het evenwichtsorgaan zelf. Mogelijk werken hierdoor de endolymfestromen in het evenwichtsorgaan minder goed.

Migraine-aura
Een deel van de mensen met migraine heeft een aura, dit zijn klachten die ontstaan voordat de hoofdpijnklachten beginnen. Dit aura ontstaat doordat meerdere hersencellen tegelijkertijd onbedoeld actief worden, hierdoor kunnen mensen bijvoorbeeld flikkerende beelden zien voor de ogen die er in werkelijkheid niet zijn. Er wordt gedacht dat de duizeligheidsklachten die ontstaan bij vestibulaire migraine mogelijk als gevolg van een aura zijn. Doordat een deel van de hersenschors van de zogenaamde parietaalkwab overactief wordt, worden de signalen van het evenwichtsorgaan niet goed verwerkt en ontstaan er duizeligheidsklachten. Ook raakt de functie van het evenwichtsorgaan zelf verstoord. Enkele minuten tot maximaal een uur na ontstaan van de duizeligheidsklachten, volgt daarna de migraine-hoofdpijn.
Niet alle artsen zijn het eens met deze theorie eens. Ook krijgt niet ieder kind of iedere volwassene migraine hoofdpijn nadat de duizeligheidsklachten zijn ontstaan.

Menstruatie
Vrouwen blijken gevoeliger voor het krijgen van aanvallen van vestibulaire migraine in de periode voor de menstruatie. Vrouwelijke hormonen blijken een rol te spelen bij het ontstaan van migraine.

Welke klachten hebben kinderen met vestibulaire migraine?
Variatie
Er zit variatie in de ernst en in de hoeveelheid symptomen die verschillende kinderen en volwassenen met vestibulaire migraine hebben.

Aanvallen van duizeligheid
Kinderen en volwassenen hebben last van aanvallen van duizeligheid. Sommige kinderen en volwassenen hebben het gevoel te wiebelen op hun benen, terwijl anderen dit niet kunnen zien, het kind of de volwassene staat gewoon stil.
Andere kinderen en volwassenen zien de wereld om hen heen draaien of heen en weer schommelen. De duizeligheid neemt vaak toe wanneer kinderen en volwassenen hun hoofd gaan bewegen.

Misselijkheid en braken
Tijdens de aanvallen van duizeligheid voelen kinderen en volwassenen zich vaak misselijk. Soms is er sprake van braken.

Bleek zien
Tijdens de aanvallen van duizeligheid zien kinderen en volwassenen vaak bleek.

Overgevoeligheid voor geluid
Twee van de drie kinderen en volwassenen met vestibulaire migraine zijn tijdens de aanvallen overgevoelig voor geluiden. Dit wordt fonofobie genoemd. Ook kunnen kinderen en volwassenen last hebben van oorsuizen of het minder goed kunnen horen van geluiden tijdens een aanval.

Overgevoeligheid voor licht
Een klein deel van de kinderen en volwassenen met vestibulaire migraine is ook overgevoelig voor licht. Dit wordt fotofobie genoemd.

Visueel aura
Een deel van de kinderen en volwassenen heeft naast de duizeligheid ook een aura waarbij ze lichtflitsen, vlekken of verschillende kleuren zien. Dit wordt een visueel aura genoemd.

Migrainehoofdpijn
Een deel van de kinderen en volwassenen krijgt enige tijd na het ontstaan van de duizeligheid last van bonzende hoofdpijn in het hoofd. Een ander deel van de kinderen en volwassenen heeft geen last van hoofdpijn tijdens een duizeligheidsaanval, maar vaak wel aanvallen met alleen hoofdpijnklachten tussen de aanvallen van duizeligheid in.

Duur van de aanvallen
De aanvallen van duizeligheid kunnen enkele minuten tot enkele uren aanhouden. Wanneer de aanval voorbij is, kunnen kinderen en volwassenen nog wel enkele uren tot dagen een onzeker, wiebelig gevoel hebben, zonder dat zij nog echt hebben last hebben van duizeligheid. Dit gevoel verdwijnt geleidelijk.

Hoeveelheid aanvallen
De meeste kinderen en volwassenen hebben meerdere aanvallen verspreid over een jaar. Zelden komen meerdere aanvallen per dag voor.

Uitlokkende factoren
Een deel van de kinderen en volwassenen merkt dat stress, slaapgebrek, het eten van bepaald voedsel (chocolade, Chinees, cafeïne houdende dranken) of het zien van druk bewegende kleurrijke beelden een aanval van vestibulaire migraine kan uitlokken.

Tussen de aanvallen in geen klachten
Tussen de aanvallen van duizeligheid in, hebben kinderen en volwassenen geen klachten van duizeligheid en/of klachten van de oren.

Wagenziekte
Wel hebben veel kinderen en volwassenen met (vestibulaire) migraine last van wagenziekte. Zij worden misselijk wanneer zij in een auto rijden, vooral wanneer er veel van richting veranderd wordt.

Angst
Kinderen en volwassenen met vestibulaire migraine zijn gevoeliger voor het krijgen van angsten. Ook komt angst voor het krijgen van een nieuwe aanval vaak voor. Angst verhoogt het stressniveau waardoor de kans op het krijgen van een nieuwe aanval groter wordt. Op deze manier kan een vicieuze cirkel ontstaan, die zorgt voor toename van aanvallen van duizeligheid die meerdere keren per dag voorkomen. De klachten die ontstaan als gevolg van deze vicieuze cirkel worden migraine anxiety related dizziness genoemd (MARD).

Hoe wordt de diagnose vestibulaire migraine gesteld?
Verhaal en onderzoek
De diagnose vestibulaire migraine wordt gesteld op grond van het verhaal van het kind of volwassene in combinatie met normale bevindingen bij lichamelijk onderzoek. Een familieanamnese waarbij meerdere familieleden migraine hebben kan behulpzaam zijn bij het stellen van de diagnose. Andere aandoeningen die ook kunnen zorgen voor duizeligheidsklachten zijn hyperventilatie, BPPD, PPPD, episodische ataxie, de ziekte van Ménière, EVA of een brughoektumor. Aanvullend onderzoek zal erop gericht zijn om deze diagnoses uit te sluiten.

Video-opname
Een video-opname van een aanval van duizeligheidsklachten waarbij de ogen goed zichtbaar zijn, kan helpen om de juiste diagnose te stellen. Tijdens een duizeligheidsaanval is vaak een snelle heen en weer gaande en draaiende beweging van de ogen zichtbaar. Dit wordt een nystagmus genoemd.

Criteria
Er zijn criteria opgesteld wanneer er gesproken mag worden van vestibulaire migraine door de international headache society. Wanneer aan zowel criteria A, B als C wordt voldaan wordt gesproken van zekere vestibulaire migraine. Wanneer er aan twee van de criteria van A, B en C wordt voldaan van mogelijke vestibulaire migraine.

Criteria voor vaststellen vestibulaire migraine bij kinderen

  • Ten minste 5 aanvallen aanvallen van hevige duizeligheid die tussen 5 minuten en 72 uur aanhouden
  • Bekend met de diagnose migraine met of zonder aura op dit moment of in het verleden
  • 50% van de aanvallen gaat gepaard met
  • Bonzende hoofdpijn die toeneemt bij inspanning of
  • Overgevoeligheid voor geluid en/of licht of
  • Het zien van kleuren en/of flikkeringen voor de ogen

De klachten kunnen niet verklaard worden door een andere aandoening

KNO-arts
De KNO-arts kan beoordelen of er problemen zijn met horen tussen de aanvallen in. Dit is niet het geval bij kinderen met vestibulaire migraine. Ook kan de KNO-arts de functie van het evenwichtsorgaan testen. Dit onderzoek laat vaak wel lichte afwijkingen zien bij kinderen met vestibulaire migraine.

MRI-hersenen
Vaak zal een MRI-scan van de hersenen gemaakt worden om te kijken of er afwijkingen te zien zijn aan het evenwichtsorgaan of de evenwichtszenuw. Dit is bij kinderen en volwassenen met vestibulaire migraine niet het geval, de MRI-scan ziet er normaal uit.
Ook wordt vaak een speciale vaatopname gemaakt (MRA) om te kijken of er sprake is van een bloedvat die tegen de evenwichtszenuw aanklopt. Ook hiervan is bij kinderen en volwassenen met vestibulaire migraine geen sprake.

Hoe wordt vestibulaire migraine behandeld?
Drie onderdelen
De behandeling van vestibulaire bestaat uit drie onderdelen. Allereerst helpen aanpassingen van de leefstijl vaak voor vermindering van de vestibulaire migraine. Daarnaast kunnen medicijnen gegeven worden die tijdens een aanval van vestibulaire migraine de klachten  kunnen verminderen. Dit wordt aanvalsbehandeling genoemd.
Bij ernstige vestbulaire migraine die vaak optreedt kunnen medicijnen gegeven worden die aanvallen kunnen voorkomen. Dit wordt profylactische behandeling genoemd.

Aanpassingen levensstijl
De kans op aanvallen van vestibulaire migraine kan verkleind worden door te zorgen voor voldoende ontspanning op een dag en voldoende slaap. Ook is het belangrijk regelmatig, gezond en gevarieerd te eten en vanaf een gewicht van 20 kg dagelijks minstens 1,5 liter water te drinken (daaronder een kleinere hoeveelheid afhankelijk van het lichaamsgewicht). Wanneer de aanvallen vaak uitgelokt worden door bepaald voedsel, is het beter om deze producten niet meer te gebruiken. Sommige producten kunnen eenvoudig weggelaten worden (zoals chocolade en Chinees eten).
Het is belangrijk elke dag minstens 30 minuten te bewegen en twee keer per week te sporten.
Wanneer kinderen of volwassenen veel last van stress en spanning hebben, kan begeleiding in het omgaan met deze stress en spanning helpen om minder last te hebben van vestibulaire migraine. Ook kan het beoefenen van mindfulness of yoga helpen om meer te ontspannen.

Oefeningen om het evenwichtsorgaan te trainen
Bij kinderen en volwassenen met vestibulaire migraine reageert het evenwichtsorgaan overgevoelig. Door het doen van oefeningen waarbij het hoofd bewogen wordt en oefeningen waarmee de balans geoefend wordt, kan het evenwichtsorgaan worden getraind om minder overgevoelig te reageren. Een fysiotherapeut kan begeleiding geven bij het doen van deze oefeningen.

Tijdens een aanval
Het is het beste om te proberen tijdens een aanval van vestibulaire migraine rustig te blijven en rustig te blijven doorademen tot de aanval voorbij is. Kinderen of volwassenen vinden het vaak fijn om te zitten of te liggen tijdens een aanval. Zogenaamd triptanen die gebruikt kunnen worden tijdens migraine hoofdpijnaanvallen, hebben meestal geen effect op de duizeligheid. Ze kunnen eventueel wel gebruikt worden, wanneer na de duizeligheidsaanval, bonzende hoofdpijn komt opzetten. Het is niet zinvol om triptanen in te nemen voordat de bonzende hoofdpijn aanwezig is. Triptanen die vanaf de leeftijd van 6 jaar gegeven mogen worden zijn sumatriptan en rizatriptan. In geval van misselijkheid, kan een zetpil tegen de misselijkheid helpen (ondansteron). In geval van veel bijkomende angst kan het medicijn lorazepam helpen om de angst minder te maken. Het is wel belangrijk om deze lorazepam niet te vaak te gebruiken en in tussentijd te werken aan andere manieren om met angst om te gaan. Te langdurig gebruiken van lorazepam kan een verslaving aan lorazepam veroorzaken.

Medicijnen die vestibulaire migraine kunnen voorkomen
Bij kinderen die meer dan twee keer per maand een heftige vestibulaire migraineaanval hebben kunnen medicijnen voorgeschreven worden die vestibulaire migraine kunnen voorkomen. Deze medicijnen moeten dagelijks ingenomen worden. Per kind zal moeten worden afgewogen of het dagelijks innemen van medicijnen in combinatie met de bijwerkingen van deze medicijnen opweegt tegen het verminderen van het aantal aanvallen van vestibulaire migraine.
Medicijnen die gebruikt kunnen worden voor het verminderen van vestibulaire migraine zijn: amitriptyline, propranolol, topiramaat, venlafaxine, acetozolamide, flunarazine of verapamil. Per kind of volwassene zal gekeken moeten worden welk medicijn het beste bij het kind of de volwassene past. De meeste van deze medicijnen zijn getest bij volwassenen, slechts enkele bij kinderen.
De medicijnen worden bij goed effect gebruikt totdat kinderen of volwassenen een tot twee jaar geen aanvallen meer hebben gehad, dan kan geprobeerd worden de medicatie af te bouwen.

Oestrogenen
Pubers en vrouwen die met name in de periode voor het ongesteld worden last hebben van vestibulaire migraine kunnen baat hebben bij het gebruik van de anticonceptiepil met lage dosis oestrogeen die doorgeslikt wordt zonder stopweek.  

Begeleiding
Een maatschappelijk werkende of psycholoog kan kind en ouders begeleiden in het hebben en omgaan met vestibulaire migraine. Ontspanningsoefeningen kunnen helpen om minder last te hebben van stress en spanning, waarmee de kans op het krijgen van een vestibulaire migraineaanval zal afnemen. Ook helpt behandeling van bijkomende angstklachten om zo minder last te hebben van stress en spanning.

Contact met andere ouders
Door het plaatsen van een oproep op het forum van deze site kunt u in contact komen andere kinderen en hun ouders die ook last van vestibulaire migraine hebben (gehad).

Wat betekent het hebben van vestibulaire migraine voor de toekomst?
Verdwijnen
Het hebben van vestibulaire migraine op kinderleeftijd betekent niet automatisch in dat een kind zijn of haar hele leven last heeft van vestibulaire migraine. Bij een deel van de kinderen verdwijnen de aanvallen helemaal.

Aanwezig blijven
Bij een ander deel van de kinderen blijven de aanvallen aanwezig, maar worden ze wel minder hevig van ernst en komen ze minder vaak voor in de loop van de tijd.

Oorsuizen
Een deel van de mensen, vaak volwassenen, krijgt in de loop van de tijd last van oorsuizen en gehoorverlies. Het blijft altijd belangrijk om te overwegen of de diagnose vestibulaire migraine dan klopt of dat er toch sprake is van de ziekte van Ménière.

Levensverwachting
Kinderen en volwassenen met vestibulaire migraine hebben een normale levensverwachting.

Kinderen krijgen
Het hebben van vestibulaire migraine heeft geen invloed op de vruchtbaarheid. Het is belangrijk voor vrouwen die medicijnen gebruiken voor de behandeling van vestibulaire migraine om voor het ontstaan van een zwangerschap te overleggen met de gynaecoloog en neuroloog of deze medicijnen tijdens de zwangerschap gebruikt mogen worden. Kinderen van een volwassene met vestibulaire migraine hebben zelf een verhoogde kans om ook migraine te krijgen. Dit kan vestibulaire migraine zijn, maar ook een andere vorm van migraine.

Hebben broertjes en zusjes ook een vergrote kans om ook vestibulaire migraine te krijgen?
Het krijgen van vestibulaire migraine hangt af van vele factoren. Bij het ontstaan van vestibulaire migraine speelt zeker een erfelijke component mee. Broertjes of zusjes hebben daardoor een verhoogde kans om ook last van vestibulaire migraine te krijgen.  

Wilt u dit document printen dan kunt u hier een pdf-versie downloaden

Wilt u ook uw verhaal kwijt, dat kan: verhalen kunnen gemaild worden via info@kinderneurologie.eu en zullen daarna zo spoedig mogelijk op de site worden geplaatst. Voor meer informatie zie hier.

Heeft u foto's die bepaalde kenmerken van deze aandoening duidelijk maken en die hier op de website mogen worden geplaatst, dan vernemen wij dit graag.

Links
www.nederlandsehoofdpijnvereniging.nl
(Site van de Nederlandse hoofdpijnvereniging)

Referenties
1. Pediatric migraine variants: a review of epidemiology, diagnosis, treatment, and outcome.
Lagman-Bartolome AM, Lay C. Curr Neurol Neurosci Rep. 2015;15:34
2. Vestibular Migraine in Children and Adolescents. Langhagen T, Landgraf MN, Huppert D, Heinen F, Jahn K. Curr Pain Headache Rep. 2016;20:67
3. Evaluation and management of vestibular migraine in children: Experience from a pediatric vestibular clinic. Brodsky JR, Cusick BA, Zhou G. Eur J Paediatr Neurol. 2016;20:85-92
4. Clinical Features, Familial History, and Migraine Precursors in Patients With Definite Vestibular Migraine: The VM-Phenotypes Projects. Teggi R, Colombo B, Albera R, Asprella Libonati G, Balzanelli C, Batuecas Caletrio A, Casani A, Espinoza-Sanchez JM, Gamba P, Lopez-Escamez JA, Lucisano S, Mandalà M, Neri G, Nuti D, Pecci R, Russo A, Martin-Sanz E, Sanz R, Tedeschi G, Torelli P, Vannucchi P, Comi G, Bussi M. Headache. 2018;58:534-544.
5. Vestibular Migraine of Childhood and Recurrent Vertigo of Childhood: Diagnostic criteria Consensus document of the Committee for the Classification of Vestibular Disorders of the Barany Society and the International Headache Society. van de Berg R, Widdershoven J, Bisdorff A, Evers S, Wiener-Vacher S, Cushing SL, Mack KJ, Kim JS, Jahn K, Strupp M, Lempert T. J Vestib Res. 2021;31:1-9.

Laatst bijgewerkt: 30 juni 2021 voorheen: 17 maart 2021


Auteur: JH Schieving

 

 

Hier is ruimte voor
Uw verhaal

Heeft uw kind nog andere symptomen, laat het ons weten.