A|A|A
kinderneurologie

 

 

 

 

 



Ziektebeelden

Vraag om informatie

Gastenboek

Van A tot en met Z

Praktische links

Contact met ouders

Neurologische woordenlijst

BPPD

Wat is BPPD?
BPPD is een aandoening waarbij kinderen of volwassen kortdurend last hebben van duizeligheidsklachten bij bewegen van het hoofd.

Hoe wordt BPPD ook wel genoemd?
BPPD is een afkorting voor Benigne Paroxysmale Positieafhankelijke Duizeligheid. Het woord benigne geeft aan dat de klachten vervelend zijn, maar niet wijzen op een ernstige ziekte van de zenuwen of de hersenen. Het woord paroxysmaal geeft aan dat de duizeligheidsklachten niet continu, maar af en toe voorkomen. Ze komen vooral voor wanneer het hoofd in een bepaalde positie wordt gehouden. Het woord duizeligheid spreekt voor zich.

Kortdurende bewegingsafhankelijke duizeligheid
Soms wordt de meer Nederlandse term kortdurende bewegingsafhankelijke duizeligheid gebruikt.

Canalolithiasis
Ook wordt de term canalolithiasis gebruikt. Bij deze aandoening is er sprake van gruis/kleine steenvorming (lithiasis) in een van de halfcirkelvormige kanalen van het evenwichtsorgaan. Het woorddeel canalo wijst naar deze halfcirkelvormige kanalen.

Acuut vestibulair syndroom
BPPD behoort tot een groep aandoeningen die acuut vestibulair syndroom wordt genoemd. Dit is een groep aandoeningen waarbij kinderen of volwassen plotseling last krijgen van hevige duizeligheid.  Andere aandoeningen die tot het acuut vestibulair syndroom horen zijn neuritis vestibularis en vestibulaire migraine.

Hoe vaak komt BPPD voor bij kinderen?
BPPD is een zeer zeldzame aandoening, vooral op de kinderleeftijd. Het is niet goed bekend hoe vaak BPPD bij kinderen voorkomt. Het komt vaker voor bij volwassenen dan bij kinderen.

Bij wie komt BPPD voor?
BPPD kan op elke leeftijd voorkomen, van kinderleeftijd tot volwassen leeftijd. BPPD komt vaker bij volwassenen dan bij kinderen voor. Op volwassen leeftijd wordt het vooral gezien bij mensen boven de leeftijd van 50 jaar. Op kinderleeftijd wordt BPPD het meest gezien bij pubers.
Zowel jongens als meisjes kunnen een BPPD krijgen.

Wat is de oorzaak van BPPD?
Gruis in evenwichtsorgaan
Meest waarschijnlijk is er sprake van gruis in het evenwichtsorgaan. Dit gruis kan neerslaan op de trilhaarcellen in het evenwichtsorgaan en deze trilhaarcellen hevig prikkelen vergelijkbaar met de prikkeling bij een snelle beweging van het hoofd. Deze trilhaarcellen geven een het signaal van hevige duizeligheid doorgeven aan de hersenen.

Drie halfcirkelvormige kanalen
Het evenwichtsorgaan bestaat uit drie halfcirkelvormige kanalen die elk de beweging van het hoofd in een bepaalde richting waarnemen. Meestal is er sprake van gruis in het achterste halfcirkelvormige kanaal. Bij een klein deel van de mensen met BPPD is er sprake van gruis in het voorste halfcirkelvormige kanaal of van het horizontale halfcirkelvormige kanaal. Soms combinatie van gruis in meerdere kanalen tegelijkertijd voor.

Aanleiding ontstaan gruis
Dit gruis in het evenwichtsorgaan ontstaat vaak tijdens periode waarin kinderen of volwassen veel op bed komen te liggen bijvoorbeeld als gevolg van ziek zijn of een ongeval. BPPD kan ontstaan na een oorontsteking. Ook kan een harde klap tegen het oor of tegen de schedel achter het oor zorgen voor het ontstaan van BPPD.

Wat zijn de symptomen van BPPD?
Variatie
Er bestaat variatie tussen de klachten die verschillende kinderen of volwassenen met BPPD hebben. Sommige kinderen hebben maar enkele van de onderstaande symptomen, andere kinderen krijgen alle van onderstaande symptomen.

Duizeligheid
Kinderen en volwassenen met BPPD krijgen plotseling last van hevige draaiduizeligheid bij bewegen van het hoofd. Kinderen en volwassen hebben het gevoel in een draaimolen te zitten, terwijl ze gewoon stil staan, zitten of liggen. Vaak houden kinderen of volwassenen zichzelf vast omdat ze bang zijn om te vallen.

Uitgelokt door hoofdbewegingen
Bepaalde snelle bewegingen van het hoofd, zoals omhoog kijken, over de schouder heen kijken, bukken of omdraaien in bed zijn vaak de aanleiding voor het ontstaan van de duizeligheidsklachten. Dit geldt vooral voor mensen die last hebben van gruis in het achterste of voorste halfcirkelvormige kanaal. Draaien van het hoofd tijdens het op de rug liggen in bed is vaak de aanleiding voor het ontstaan van duizeligheid in geval van gruis in het horizontale halfcirkelvormige kanaal.

Misselijkheid
Tijdens de aanval van duizeligheidsklachten hebben kinderen en volwassenen vaak last van een misselijk gevoel. Soms moeten kinderen of volwassenen ook braken.

Zweten
Een deel van de volwassenen en kinderen heeft last van zweten tijdens de duizeligheidsaanvallen.
 
Duur aanvallen
Vaak houden de duizeligheidsklachten enkele seconden tot maximaal een minuut aan om dan weer helemaal te verdwijnen.

Frequentie aanvallen
Vaak komen per dag meerdere aanvallen van draaiduizeligheid voor.

Meeste klachten in de ochtend
Vaak zijn de meeste klachten van BPPD in de ochtend aanwezig wanneer kinderen of volwassenen langere tijd stil gelegen hebben.

Angst voor nieuwe aanvallen
Kinderen en volwassenen met BPPD kunnen angst hebben voor het krijgen van nieuwe aanvallen. Om nieuwe aanvallen te voorkomen proberen kinderen en volwassenen hun hoofd zo min mogelijk te bewegen.

Hoe wordt de diagnose BPPD gesteld?
Verhaal en onderzoek
Op grond van het verhaal en de bevindingen bij onderzoek kan de diagnose BPPD worden vastgesteld.

Kiepproef
Met behulp van de kiepproef van Dix-Hallpike kan een zogenaamde 3e graads nystagmus worden gezien, een snelle tikkende bewegingen van beide ogen. De snelle fase van de nystagmus is in de richting van het aangedane evenwichtsorgaan. Deze oogbeweging is nog beter te zien door een kind of volwassene een speciale Frenzel bril op te zetten die de ogen sterk vergroot.
Voor aantonen van gruis in het horizontale halfcirkelvormige kanaal wordt het hoofd van een patiënt die op de rug ligt, naar een kant gedraaid.

KNO-arts
Door middel van een evenwichtsonderzoek kan de KNO-arts vast stellen dat er sprake is van een stoornis van de evenwichtszenuw. Het is niet nodig om dit onderzoek altijd te verrichten.

Hoe wordt BPPD behandeld?
Spontaan verbeteren
De klachten van BPPD kunnen spontaan verdwijnen zonder dat een behandeling wordt gegeven. Het gruis verdwijnt dan spontaan uit het halfcirkelvormige kanaal, waardoor de klachten verdwenen zijn.

Slapen met hoofd omhoog
Door het hoofdeinde van het bed hoger te maken, hebben volwassenen en kinderen vaak minder last van BPPD. Ook helpt het om in de ochtend rustig op te staan en het hoofd een aantal keren heen en weer te bewegen.

Kantelmanoeuvre volgens Epley
Door het hoofd en het lichaam van een kind stapsgewijs op een speciale manier te draaien, kan geprobeerd worden het gruis uit het halfcirkelvormige kanaal te draaien. Deze behandeling heeft bij 50-70 % van de mensen met BPPD effect. Het is mogelijk deze behandeling op dezelfde dag een aantal te herhalen of een week nadien deze behandeling nog een keer te herhalen, waarmee het succespercentage kan oplopen tot 90%.
In geval van gruis in het horizontale kanaal wordt de zogenaamde barbecue draaimethode toegepast.

Houdingsoefeningen van Brandt en Daroff
Een andere optie is het dagelijks drie maal doen van oefeningen om het evenwichtsorgaan te trainen en het gruis op deze manier te laten verdwijnen. Deze oefeningen moeten gedurende meerdere weken aan een stuk dagelijks worden gedaan. Deze oefeningen hebben bij 25% van de mensen met BPPD effect.

Bedrust met hoofd naar beneden
In geval van gruis in het horizontale halfcirkelvormige kanaal kan een bedrust periode van 12 uur met het hoofd liggend op de niet aangedane kant, dus met het aangedane oor boven, helpen om het gruis te verwijderen. Deze methode is bij 70% van de mensen succesvol.

Begeleiding
Het doormaken van een BPPD is voor kinderen en volwassenen vaak een nare en onzekere ervaring. Jongeren en volwassenen kunnen angstig zijn om hun hoofd te gaan bewegen. Een fysiotherapeut, maatschappelijk werkende of psycholoog kunnen helpen om weer te gaan bewegen en met deze angst en onzekerheid om te gaan.

Contact met andere ouders
Door het plaatsen van een oproep op het forum van deze site kunt u in contact komen met andere jongeren en hun ouders die te maken hebben met een BPPD.

Wat betekent het hebben van BPPD voor de toekomst?
Klachten verdwijnen
Spontaan of door het ondergaan van de kantelmanoeuvre of houdingsoefeningen verdwijnen bij de meeste jongeren en volwassenen de klachten van BPPD.

Terugkeer van de klachten
Een op de drie tot zes jongeren en volwassenen die een keer last heeft gehad van BPPD krijgt opnieuw last van BPPD. Vaak wordt dit sneller herkend, zodat meteen de juiste behandeling kan worden gegeven.

Onzekerheid en angst
Een deel van de jongeren en volwassenen houdt na doormaken van een BPPD last van onzekerheid en angst klachten. Het is goed om bij aanhoudende problemen begeleiding van een psycholoog te vragen hoe hier mee om te gaan in het dagelijks leven.

Levensverwachting
Jongeren en volwassenen met een BPPD hebben een normale levensverwachting.

Hebben broertjes en zusjes een verhoogde kans om ook BPPD te krijgen?
BPPD is geen erfelijke aandoening. Broertjes en zusjes hebben geen verhoogde kans om zelf ook een BPPD te krijgen.

Wilt u dit document printen dan kunt u hier een pdf-versie downloaden.

Wilt u ook uw verhaal kwijt, dat kan: verhalen kunnen gemaild worden via info@kinderneurologie.eu en zullen daarna zo spoedig mogelijk op de site worden geplaatst. Voor meer informatie zie hier.

Heeft u foto's die bepaalde kenmerken van deze aandoening duidelijk maken en die hier op de website mogen worden geplaatst, dan vernemen wij dit graag.

Referenties

  1. Treatment of benign paroxysmal positional vertigo. A clinical review. Pérez-Vázquez P, Franco-Gutiérrez V. J Otol. 2017;12:165-173
  2. Neuro-otological features of benign paroxysmal vertigo and benign paroxysmal positioning vertigo in children: a follow-up study. Marcelli V, Piazza F, Pisani F, Marciano E. Brain Dev. 2006;28:80-4.

Laatst bijgewerkt op 2 februari 2019

 

Auteur: JH Schieving

 

 

 

Hier is ruimte voor
Uw verhaal

Heeft uw kind nog andere symptomen, laat het ons weten.