Wat is een subpiale bloeding?
Een subpiale bloeding is een bloeding tussen het zachte hersenvlies en de hersenen in die vooral wordt gezien bij pasgeboren kinderen en soms bij peuters.
Hoe wordt een subpiale bloeding ook wel genoemd?
Subpiaal hematoom
Een subpiale bloeding wordt ook wel een subpiaal hematoom genoemd. De term sub betekent onder, pia mater is het medische woord voor het zachte hersenvlies en hematoom het medische woord voor een bloeding. Het wordt afgekort tot de letters SPH.
Subpial hemorrhage of the neonate
In het Engels wordt gesproken van een subpial hemorrhage of the neonate afgekort als SHN. Hemorrhage betekent bloeding en neonate betekent pasgeborene.
Hoe vaak komt een subpiale bloeding voor bij kinderen?
Het is niet goed bekend hoe vaak een subpiale bloeding voor komt bij kinderen. Het is een zeldzaam voorkomende bloeding.
Bij welke kinderen wordt een subpiale bloeding gezien?
Een subpiale bloeding wordt het vaakst gezien bij pasgeboren kinderen. Het kan ook nog worden gezien bij kinderen tot de leeftijd van 1-2 jaar. Na deze leeftijd worden deze bloeding meestal niet meer gezien.
Zowel jongens als meisjes kunnen deze subpiale bloeding krijgen.
Wat is de oorzaak van een subpiale bloeding?
Scheuren van een ader
Een subpiale bloeding ontstaat door een scheur in een kleine ader in de ruimte tussen het zachte hersenvlies en de hersenen in. Door de scheur in de ader hoopt zich bloed op in de ruimte tussen het zachte hersenvlies (pia mater) en de hersenen. Een subdpiale bloeding zit dus niet in de hersenen zelf, maar buiten de hersenen.
Bevalling
Waarschijnlijk ontstaan de subpiale bloeding als gevolg van de bevalling en de krachten die op het hoofdje van de pasgeborene inwerken. Een subpiale bloeding wordt vaker gezien na een vaginale bevalling die wat moeizaam verlopen is, maar zonder dat er sprake is van een vacuumextractie of een tangverlossing. Wel wordt het vaker gezien bij een bevalling waarbij er sprake is van een infectie bij de moeder en het kind.
Afwijkende bloedstolling
Bij kinderen met een subpiale bloeding worden vaker afwijkingen in de bloedstolling gezien, zoals een tekort aan bloedplaatjes of een tekort aan bepaalde stollingsfactoren. Dit kan het gevolg zijn van een infectie, maar ook het gevolg zijn van de bloeding zelf. Zelden is er sprake van een echte blijvende stollingsstoornis (zoals een anti-trombine III deficientie of een factor VII deficientie).
.
Wat zijn de symptomen van een subpiale bloeding?
Geen klachten
Een kleine subpiale bloeding hoeft geen symptomen te geven.
Epilepsie aanvallen
Een subpiale bloeding kan epilepsie aanvallen veroorzaken. Dit worden neonatale convulsies genoemd. Vaak gaat het om aanvallen waarbij pasgeborenen tijdelijk stoppen met ademen, dit worden apneu's genoemd. Maar ook andere vormen van epilepsie kunnen voorkomen zoals aanvallen met verstijven of met schokjes. Meestal komen deze aanvallen voor in de eerste week na de geboorte en verdwijnen ze daarna ook weer.
Prikkelbaar gedrag
Kinderen met een subpiale bloeding kunnen prikkelbaar gedrag vertonen. Kinderen zijn schrikachtig, huilen veel en bewegen onrustig. Ze kunnen moeilijk de rust vinden om te slapen. Sommige kinderen gaan zich erg overstrekken.
Slaperigheid
Bij een grote subpiale bloeding kunnen kinderen ook overmatig slaperig worden en niet meer goed reageren op hun omgeving. Pasgeborenen worden dan niet uit zichzelf wakker voor een voeding. Uiteindelijk kan ook een pasgeborene door een ernstige subpiale bloeding in coma raken.
Voedingsproblemen
Kinderen met een subpiale bloeding hebben vaker problemen met drinken uit de borst of uit de fles. Door de onrust kunnen kinderen snel stoppen met drinken voordat ze voldoende gedronken hebben. Kinderen die slaperig zijn kunnen helemaal niet drinken en te weinig voeding binnen krijgen. Ook kunnen kinderen door de subpiale bloeding gemakkelijker spugen.
Hoe wordt de diagnose subpiale bloeding gesteld?
Verhaal en onderzoek
Op grond van het verhaal van een kind en de bevindingen bij onderzoek kan worden vermoed dat er iets in het hoofd aan de hand is. Er bestaan verschillende aandoeningen die allemaal het zelfde beeld als een subpiale bloeding kunnen geven. Daarom zal er een ECHO of scan van het hoofd gemaakt worden om meer duidelijkheid te krijgen.
ECHO van het hoofd
Een ECHO van het hoofd is een snelle manier om bij pasgeboren kinderen te kijken wat er in de hersenen aan de hand is. Op de ECHO is dan te zien dat er sprake is van een bloeding in de schedel. Het is vaak lastig om met behulp van de ECHO te achterhalen dat er sprake is van een subpiale bloeding. Bij oudere kinderen zal het niet meer mogelijk zijn om een ECHO van het hoofd te maken.
CT-scan
Met behulp van een CT-scan kan snel een beeld van de hersenen in de schedel worden verkregen. Op de CT-scan is dan een subpiale bloeding te zien. Dit is een duidelijke bloeding aan de buitenkant van de hersenen, die de hersenen zelf aan de kant drukt. De hersenen zelf kunnen er gezwollen uit zien.
MRI-scan
Op een MRI-scan kunnen meer details gezien worden dan op een CT-scan. Op een MRI-scan is duidelijk te zien dat er sprake is van bloed buiten de hersenen die de hersenen aan de kant drukt. Ook is te zien dat de hersenen zelf gezwollen zijn als gevolg van zuurstof te kort. Op de zogenaamde DWI opname is er sprake van diffusierestrictie. In de hersenen zelf kunnen uitgezette aderen (medullaire venen) te zien zijn, in de vorm van strepen die dezelfde kleur hebben als bloed. Aan de grote aderen in de hersenen worden geen afwijkingen gezien.
Bloedonderzoek
Bij bloedonderzoek worden vaak afwijkingen van de stolling gezien zoals een tekort aan bloedplaatjes, een tekort aan stollingsfactoren, ene verhoogd D-dimeer en laag fibrinogeen. Wanneer een kind een subdurale bloeding heeft zonder duidelijk aanwijsbare reden, zal vaak bloedonderzoek plaats vinden naar aandoeningen die een gestoorde bloedstolling geven.
Hoe wordt een subpiale bloeding behandeld?
Zelf verdwijnen
De subpiale bloedingen stoppen meestal vanzelf met bloeden. In de weken na het ontstaan van de bloeding, ruimte het lichaam dit bloed zelf op.
Behandeling epilepsie
Wanneer kinderen veel epilepsieaanvallen hebben, worden vaak medicijnen gegeven om deze epilepsieaanvallen te doen stoppen. Medicijnen die hiervoor vaak gebruikt worden zijn fenobarbital, midazolam, lidocaine, fenytoine en/of levetiracetam. Vaak wordt de epilepsie na enkele dagen vanzelf rustiger.
Beademing
Wanneer kinderen als gevolg van de epilepsie last hebben van veel voorkomende ademstops (apneu's) dan kan het nodig zijn kinderen tijdelijk te ondersteunen met het ademhalen bijvoorbeeld met wat extra zuurstof met flow, met CPAP en soms met beademing.
Ziekenhuis
Kinderen met een subpiale bloeding zullen goed in de gaten worden gehouden in het ziekenhuis. Afhankelijk van de ernst van de bloeding, zal dit gebeuren op een kinderafdeling of op een kinderintensive care afdeling. Kinderen krijgen pijnstilling, er wordt gezorgd dat ze voldoende voeding krijgen, de epilepsie wordt behandeld en soms is er ademhalingsondersteuning nodig. Bij de meeste kinderen kan deze ondersteuning na een aantal dagen worden afgebouwd.
Begeleiding
Begeleiding van ouders en kinderen van een kind die een subpiale bloeding hebben doormaakt is heel belangrijk. Een maatschappelijk werkende of een psycholoog kunnen begeleiding geven bij het verwerken van besef dat uw kind een subpiale bloeding heeft en de consequenties die dat heeft voor uw kind en voor de rest van het gezin.
Wat betekent het doormaken van een subpiale bloeding voor de toekomst van het kind?
Herstel
In de dagen en weken na het ontstaan van de subpiale bloeding zal geleidelijk aan herstel gaan optreden. Bij sommige kinderen gaat het herstel vlot, bij anderen gaat het veel langzamer. Dit hangt ook sterk af van de grootte van de subpiale bloeding en de conditie van het kind.
.
Restverschijnselen
Als gevolg van de subpiale bloeding kan hersenschade zijn ontstaan. Hierdoor kunnen bepaalde hersenfuncties minder goed verlopen. Zo kunnen er problemen ontstaan met bewegen, voelen, zien, praten, eten en drinken of met het regelen van de emoties. Dit zal ook afhangen van de plaats in de hersenen waar de subpiale bloeding heeft gezeten. Deze problemen worden cerebrale parese genoemd.
Het kan goed zijn dat deze problemen op de babyleeftijd nog niet opvallen, maar pas gaan opvallen wanneer er meer van het kind gevraagd gaat worden als het een peuter, kleuter of schoolgaand kind is. Dit wordt growing into deficit genoemd.
Epilepsie
Meestal nemen de epilepsie aanvallen vanzelf af wanneer de bloeding door het lichaam wordt opgeruimd en hebben kinderen daarna geen last meer van epilepsieaanvallen. Kinderen met uitgebreide hersenschade hebben een verhoogde kans om later opnieuw last te krijgen van epilepsie aanvallen.
Nieuwe bloeding
De kinderen die tot nu toe bekend zijn met een subpiale bloeding hebben niet nadat de bloeding ontdekt is nog een keer een bloeding doorgemaakt.
Overlijden
Zelden komen kinderen te overlijden aan een subpiale bloeding. Dit kan voorkomen bij kinderen met een hele grote subpiale bloeding met veel hersenschade als gevolg van zuurstoftekort in de hersenen.
Hebben broertjes en zusjes ook een vergrote kans om een subpiale bloeding te krijgen?
Bij het ontstaan van subpiale bloedingen spelen erfelijke factoren meestal geen rol. Broertjes en zusjes zullen dan ook geen vergrote kans hebben om zelf ook een subpiale bloeding te krijgen. Zelden is er sprake van een stollingsstoornis, een stollingsstoornis kan wel erfelijk zijn, maar dan nog hoeft er geen subpiale bloeding te ontstaan.
Wilt u ook uw verhaal kwijt, dat kan: verhalen kunnen gemaild worden via via contact en zullen daarna zo spoedig mogelijk op de site worden geplaatst. Voor meer informatie zie hier.
Heeft u foto's die bepaalde kenmerken van deze aandoening duidelijk maken en die hier op de website mogen worden geplaatst, dan vernemen wij dit graag via contact.
Links
www.hersenstichting.nl
(stichting die bekendheid geeft aan verschillende hersenaandoeningen)
Referenties
- Subpial Hemorrhage : A Distinctive Neonatal Stroke Pattern. Pinto C, Cunha B, Pinto MM, Conceição C. Clin Neuroradiol. 2022;32:1057-1065
- Ultrasound findings of subpial hemorrhage in neonates. Lim YJ, Shin SM, Kim H, Chung ML, Hahn S, Cho YJ. Ultrasonography. 2023;42:333-342
- Neonatal subpial hemorrhage: Padua experience and systematic review. Impieri C, Ancona C, Bortolatto B, Laghetto I, Galzignato S, Nosadini M, Toldo I, D'Errico I, Sartori S, Calignano G, Cavicchiolo ME, Cavaliere E. Eur J Pediatr. 2025;184:265
Laatst bewerkt op: 29 juli 2026
Auteur: JH Schieving