A|A|A
kinderneurologie

 

 

 

 

 



Ziektenbeelden

Vraag om informatie

Gastenboek

Van A tot en met Z

Praktische links

Contact met ouders

Neurologische woordenlijst

Post-pump chorea

 

Wat is post-pump chorea?

Post-pump chorea is een bewegingsstoornis die ontstaat voornamelijk nadat baby’s of jonge kinderen een open hart operatie hebben ondergaan.

 

Hoe wordt post-pump chorea ook wel genoemd?

Post-pump chorea wordt ook wel chorea na neonatale of infantiele hartchirurgie genoemd. Chorea is de naam van de bewegingsstoornis. Neonataal geeft aan dat deze klachten ontstaan op de baby leeftijd, infantiel geeft aan dat de klachten ontstaan op de dreumes/peuterleeftijd.
De term post-pump geeft aan dat kinderen tijdens de operatie aan de hartlongmachine (heartpump in het Engels) hebben gelegen.

 

Hoe vaak komt post-pump chorea voor bij kinderen?

Twintig jaar geleden kwam deze complicatie ongeveer bij één op de 50-100 jonge kinderen die een open hart operatie ondergingen voor.
Tegenwoordig komt deze complicatie als gevolg van de operatie door verbeterde technieken steeds minder vaak voor. Het is daarom niet precies bekend hoe vaak tegenwoordig post-pump chorea voor komt bij kinderen die op jonge leeftijd een open hart operatie hebben ondergaan

 

Bij wie komt post-pumpchorea voor?

Post-pump chorea komt het meest voor bij baby’s en jonge kinderen, zelden bij tieners of volwassenen. Bij jonge kinderen zijn de hersenen tijdens een operatie het meest kwetsbaar om een beschadiging op te lopen, deze kwetsbaarheid neemt af bij het ouder worden.
Zowel jongens als meisjes kunnen een post-pump chorea krijgen.

 

Wat is de oorzaak van een post-pump chorea?

Zuurstoftekort

Tijdens een open hart operatie wordt de functie van het hart tijdelijk overgenomen door een hart-longmachine. Ondanks dat dit heel zorgvuldig gebeurd, kan de bloeddoorstroming van het lichaam toch veranderen. Wanneer bepaalde delen van de hersenen te weinig bloed krijgen en daarmee te weinig zuurstof dan kan een beschadiging van een bepaald gedeelte van de hersenen ontstaan.

Autoregulatie

Normaal gesproken passen de bloedvaten in de hersenen zich aan, aan veranderingen in bloeddruk en bloeddoorstroming. De bloedvaten verwijden of vernauwen zich waardoor er geprobeerd worden om een constante hoeveelheid bloed naar hersenen toe te laten gaan. Dit constant houden van de bloeddoorstroming van de hersenen wordt autoregulatie genoemd. De hersenen van jonge kinderen hebben nog meer moeite om deze autoregulatie goed te regelen. Daarom zijn zij gevoeliger voor verminderen van de bloeddoorstroming (op moment dat het kind aangesloten wordt op de hartlongmachine) of op toename van de bloeddoorstroming (op moment dat het kind weer afgekoppeld wordt van de hartlongmachine).

Lichaamskoeling

Tijdens een open hart operatie wordt het lichaam van een kind gekoeld. Hierdoor hebben allerlei lichaamscellen minder energie nodig en kunnen zij een tijdelijk mindere goede bloeddoorstroming beter doorstaan. Bij langdurige koeling blijkt een gedeelte van de basale kernen toch gevoelig te zijn voor de gevolgen van een mindere goed bloeddoorstroming.

Basale kernen

Bij pasgeborenen en jonge kinderen zijn de basale kernen kwetsbare gebieden wanneer er een probleem ontstaat met de bloedvoorziening. Met name een bepaald gedeelte van de basale kernen, het striatum genoemd omdat dit gedeelte van de basale kernen er gestreept uitziet, is kwetsbaar kan als gevolg van tekort schieten van de bloedvoorziening en daarmee van de zuurstofvoorziening aan de hersenen. Bij tijdelijke problemen met de bloedvoorziening, ontstaan vaak tijdelijk problemen in de basale kernen die spontaan weer bij kunnen trekken. Wanneer het probleem met de bloedvoorziening langdurig of herhaald aanwezig is, dan kan dit gedeelte van de blijvend in de problemen komen. Hierbij kunnen hersencellen afsterven.
Wanneer er een beschadiging ontstaat van de basale kernen, dan kan dit zorgen voor bewegingsonrust in de vorm van chorea.

 

Wat zijn de symptomen van post-pump chorea?

Enkele dagen na de operatie

De bewegingsonrust is meestal niet direct na de operatie aanwezig maar ontstaat een paar dagen tot twee weken na de operatie.

Bewegingsonrust

Kinderen met een post-pump chorea hebben last van bewegingsonrust. Dit is vaak het best te zien aan de armen, de benen, de tong en het gezicht. Deze maken maaiende draaiende bewegingen die de ene keer op deze plek en de andere keer op een andere plek te zien zijn. Kinderen kunnen hun tong in en uit de mond steken of kauwende bewegingen met hun mond maken.

Problemen met praten

Omdat veel kinderen ook last hebben van bewegingsonrust in hun gezicht, is het voor hen lastig om te praten. Sommige kinderen praten daarom helemaal niet, andere praten wel, maar zijn moeilijk verstaanbaar.

Problemen met eten en drinken

Door de bewegingsonrust in het gezicht is het ook lastig om te drinken en te eten. Kinderen kunnen vaak niet gemakkelijk kauwen en zich ook verslikken tijdens het eten.
Omdat slikken lastiger gaat, kunnen kinderen het aangemaakte speeksel niet goed wegslikken, waardoor ze gaan kwijlen.

Prikkelbaar gedrag

Kinderen met een post-pump chorea zijn vaak geprikkeld en huilen gemakkelijk waarbij ze niet goed troostbaar zijn.

Problemen met slapen

De bewegingsonrust maakt vaak dat kinderen minder gemakkelijk in slaap kunnen vallen. Ze bewegen zichzelf als het ware steeds weer wakker. Wanneer kinderen een keer slapen, dan slapen ze vaak kort en zijn ze snel weer wakker. Sommige kinderen hebben last van enge dromen.

Lage spierspanning

Kinderen met een post-pump chorea voelen vaak slapper aan in hun spieren in vergelijking met voor de operatie. Een klein deel van de kinderen is extreem slap en heeft zelfs moeite met het optillen van het hoofd waardoor zitten of staan niet mogelijk is.

Terugval in ontwikkeling

Kinderen met een post-pump chorea vallen vaak terug in hun ontwikkeling. Bepaalde vaardigheden die ze al beheersten zoals rollen, zitten, staan of lopen voeren ze niet meer uit. Dit komt deels door de bewegingsonrust en deels door de lagere spierspanning.

Wegdraaien van de ogen

Kinderen met een post-pump chorea hebben ook vaak periodes waarbij hun ogen weggedraaid zijn.

 

Hoe wordt de diagnose post-pump chorea gesteld?

Verhaal en onderzoek

Op grond van het verhaal van het ontstaan van bewegingsonrust in de vorm van chorea bij een jong kind na een open hart operatie kan de diagnose post-pump chorea worden gesteld. Soms wordt er getwijfeld of er sprake kan zijn van een chorea van Sydenham, een andere vorm van chorea die ontstaat in reactie op het doormaken van een infectie met een streptokok bacterie.

MRI-scan

Op een MRI scan van de hersenen kan te zien zijn dat er een probleem is geweest met de bloedvoorziening van de basale kernen. Op bepaalde type opnames (de zogenaamde diffusie opnames) is te zien dat er extra vocht aanwezig is ter plekke van de basale kernen als teken dat deze gebieden in de problemen zijn geweest. Bij een deel van de kinderen worden ook helemaal geen afwijkingen op de MRI scan gezien.
Het is moeilijk om op grond van de afwijkingen die gevonden worden op de MRI-scan te voorspellen hoeveel problemen kinderen zullen overhouden als gevolg van de post-pump chorea.

Bloedonderzoek

Bij kinderen met een chorea van Sydenham is vaak in het bloed te zien dat zij een infectie met een streptokokbacterie hebben door gemaakt. De waardes AST en anti-DNAse B zijn dan vaak verhoogd.
Dit is bij kinderen met een post-pump chorea niet het geval.

 

Hoe worden kinderen met een post-pump chorea behandeld?

Goed ondersteunen

Het is belangrijk om er voor te zorgen dat kinderen met een post-pump chorea in een optimale conditie gehouden worden om zelf zo goed mogelijk te kunnen herstellen van de post-pump chorea. Dat betekent dat kinderen voldoende vocht en voeding nodig hebben, dat hun zuurstofgehalte in het bloed, hartslag en bloeddruk optimaal gehouden worden.

Medicijnen

Met medicijnen kan geprobeerd worden om de chorea te verminderen. Medicijnen die hiervoor gebruikt kunnen worden zijn haloperidol, risperidon, pimozide, natriumvalproaat en clonazepam. Deze medicijnen hebben ook bijwerkingen zodat per kind gekeken moet worden of de voordelen van medicijnen opwegen tegen de nadelen van het gebruik van deze medicijnen.

Kinderfysiotherapie

Door de bewegingsonrust is het voor kinderen veel moeilijker om te pakken, te zitten, te staan of te lopen, indien kinderen dit voor de operatie al konden. Een kinderfysiotherapeut kan met kinderen gaan oefenen zodat zij deze vaardigheden weer opnieuw leren en beheersen.

Kinderlogopedie

Een kinderlogopedist kan adviezen geven wanneer er problemen zijn met kauwen en slikken. Soms helpt het om de voeding dikker te maken waardoor het gemakkelijker weg te slikken is. Soms is het beter dat kinderen tijdelijk niet zelf eten en drinken, maar via een slangetje via neus naar de maag sondevoeding krijgen.

Kinderrevalidatiearts

Wanneer de post-pump chorea niet na een aantal dagen tot een paar weken is verdwenen, dan zullen kinderen langer durende therapie nodig hebben om er voor te zorgen dat ze weer zo goed mogelijk kunnen bewegen en zich verder ontwikkelen. Een revalidatiearts coördineert deze therapie. Afhankelijk van de leeftijd van een kind kan soms een opname in een revalidatiecentrum een goede optie zijn om een tijdje intensief therapie te krijgen.

Melatonine

Wanneer er problemen zijn om in slaap te vallen, dan kan het medicijn melatonine helpen om gemakkelijker in slaap te vallen.

Begeleiding
Een maatschappelijk werkende of een psycholoog kunnen begeleiding geven bij alle emoties die komen kijken wanneer ouders/verzorgers te horen krijgen dat hun kind post-pump chorea heeft.
Ook lotgenotencontact kan helpen.
Door het plaatsen van een oproepje op het forum van deze site kunt u proberen in contact te komen met andere kinderen en hun ouders.

Wat betekent het hebben van post-pump chorea voor de toekomst?

Verdwijnen van de chorea

Bij de helft van de kinderen verdwijnt de chorea spontaan na enkele dagen tot enkele weken. Bij een deel van de kinderen blijft de chorea echter langer aanhouden (maanden-jaren), bij een klein deel is de chorea blijvend en verdwijnt deze niet.

Ontwikkeling

Bij kinderen die een post-pump chorea hebben doorgemaakt, verloopt de ontwikkeling ook na verdwijnen van de chorea, vaak trager dan bij hun leeftijdsgenoten en ook trager dan bij andere leeftijdsgenoten die ook een open hart operatie hebben gehad zonder dat zij een post-pump chorea ontwikkeld hebben. Ook komen vaker leerproblemen voor.

Gedragsproblemen

Kinderen die een post-pump chorea hebben gehad hebben vaker last van aandachts- en concentratiestoornissen, problemen met plannen en organiseren, moeite om om te gaan met boosheid, angsten en zijn gevoeliger om op latere leeftijd depressief te worden.
Het is belangrijk om hier aandacht voor te blijven hebben, om kinderen tijdig te kunnen begeleiden als deze problemen zich voordoen.

 

Hebben broertjes en zusjes een vergrote kans om post-pump chorea te krijgen?

Post-pump chorea is geen erfelijke aandoening. Sommige hartaandoeningen waarvoor een open hartoperatie nodig is, zijn dat wel. Alleen wanneer een broertje of zusje zelf ook een open hart operatie nodig heeft, bestaat er een kans dat dit broertje of zusje zelf een post-pump chorea zal krijgen.

 

Wilt u dit document printen dan kunt u hier een pdf-versie downloaden.

 

Referenties

1. Movement disorder emergencies in childhood. Kirkham FJ, Haywood P, Kashyape P, Borbone J, Lording A et.al. Eur J Paediatr Neurol. 2011;15:390-404
2. Late-onset choreoathetotic syndrome following heart surgery. Passarin MG, Romito S, Avesani M, Alessandrini F, Petrilli G et al Neurol Sci. 2010;3:95-7.

 

Links
www.bosk.nl
(vereniging van motorisch gehandicapten en hun ouders)

 

Auteur: JH Schieving

 

Laatst bijgewerkt 17 oktober 2012

 

 

Hier is ruimte voor
Uw verhaal

Heeft uw kind nog andere symptomen, laat het ons weten.